İletişimISSN:e-ISSN: 2980-0064
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
TürkçeEnglish
AnasayfaAmaç ve KapsamHAKKINDAYAZARLAR İÇİN REHBERMakale GönderSon SayıArşivİletişim

Yeşil Havacılık İçin Hidrojen: Yakıt Olarak Kullanımı ve Depolama Çözümleri

Yusuf KILIÇ,Mesut UYANER

  • Yusuf KILIÇ: NECEMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ
  • Mesut UYANER: Necmettin Erbakan Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi
  •  Yıl : 2025
  •  Cilt : 4
  •  Sayı : 1
  •  Sayfa : 1-18
Bu araştırma, hidrojenin havacılık sektöründe yaygınlaştırılmasına yönelik literatüre önemli katkılar sağlamayı ve sektörde çevre dostu alternatiflerin kullanımını artırmayı amaçlamaktadır. Bu derleme, havacılık sektöründe karbon salınımını azaltmayı ve çevre dostu, sürdürülebilir enerji kaynaklarına yönelmeye odaklanmıştır. Çalışmada, hidrojenin alternatif yakıt olarak kullanılması fikri üzerinde durulmuş ve yapılan araştırmalar sonucu hidrojen gazının, havacılık sektöründe kullanılan geleneksel Jet A-1 yakıtının yerine potansiyel bir alternatif olarak önerilmektedir. Bu doğrultuda, hidrojenin çeşitli depolama yöntemleri incelenmiş ve özellikle daha güvenli ve maliyet açısından uygun olan kriyojenik tanklar üzerine yoğunlaşılmıştır. Günümüzde uçaklar, fosil yakıtların kullanımından kaynaklanan yüksek karbon emisyonları nedeniyle çevreye önemli bir zarar vermektedir. Artan hava trafiği ve fosil yakıt bağımlılığı, küresel ısınma, iklim değişikliği ve çevre kirliliği gibi sorunları daha da derinleştirmektedir. Uçaklarda kullanılan mevcut yakıtların iklim üzerinde oluşturduğu bu olumsuz etkiler, dünya genelinde daha temiz ve sürdürülebilir alternatif yakıtların geliştirilmesine olan ihtiyacı gündeme getirmiştir. Araştırma, hidrojenle çalışan motorlar ve yakıt hücreli uçaklarla yapılan çalışmalar üzerinden hidrojenin havacılık sektöründeki kullanım potansiyelini incelemektedir. Bu yöntemle, hidrojenin performansı, verimliliği ve güvenliği değerlendirilecek, havacılıkta dönüşüm süreci için gerekli adımlar atılacaktır. Proje, hidrojenin havacılıkta kullanımını artırarak çevreye duyarlı bir dönüşüm sağlamayı hedeflerken, bunun yanı sıra havacılık sektörünün karbon emisyonlarını sıfıra indirgemek için inovatif çözümler sunmaktadır. Hidrojenin sıfır emisyonlu bir yakıt olması, havacılık sektöründe çevre dostu alternatiflerin kullanılmasının yaygınlaşmasını sağlayacak bir katkı sunmaktadır. Ayrıca, hidrojenle çalışan uçakların tasarımı ve bu uçaklarda kullanılacak sıvı hidrojen tanklarının özellikleri üzerine yapılan çalışmalar, gelecekteki uçak tasarımlarının çevresel etkilerini azaltma potansiyeli taşımaktadır. Bu çabalar, havacılık endüstrisinin geleceğinde temiz enerjiye geçişi hızlandıracak ve karbon emisyonlarını önemli ölçüde azaltacaktır.
Atıf yapmak için : Kılıç, Y., & Uyaner, M. (2025). Yeşil havacılık için hidrojen: Yakıt olarak kullanımı ve depolama çözümleri. Aerospace Research Letters (ASREL), 4(1), 1-18. https://doi.org/10.56753/ASREL.2025.1.1

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Asrel Aerospace Research Letters
2025, Cilt4, Sayı1
E-ISSN: 2980-0064
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Ahmad Baroutaji, Abdul Ghani Olabid, Tabbi Wilberforceb, & Ramadanc, M. (2019). Comprehensive investigation on hydrogen and fuel cell technology in the aviation and aerospace sectors. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 106, 31-40. https://doi.org/10.1016/j.rser.2019.02.022
  2. Al, K., & Ateş, E. B. (2022). SÜRDÜRÜLEBİLİR HİDROJEN ÜRETİM TEKNOLOJİLERİ: BİYOKÜTLE TEMELLİ YAKLAŞIMLAR. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences, 5(1), Article 1. https://doi.org/10.55930/jonas.1101384
  3. Alahmad, H., Bilen, E., & Taskesen, E. (2023). Yakıt Pillerinin Tarihsel Gelişimi, Çalışma Prensipleri ve Çeşitleri İncelenmesi.
  4. Altınsoy, Y., Bilgisi, K., Yıldırım, A., Üniversitesi, B., Sistemleri, E., Bölümü, M., & Ankara, E. (2024). HİDROJEN DEPOLAMA VE TAŞIMA (ss. 429-441).
  5. Aras, M. (2012). Model bir jet motorun yapımı ve farklı sıvı yakıtlarla test edilmesi [TEZ, SAKARYA ÜNİVERSİTESİ]. https://9lib.net/tr/download/870035175623491585
  6. Arat, H. T., & Sürer, M. G. (2017). State of art of hydrogen usage as a fuel on aviation. European Mechanical Science, 2(1), 20-30. https://doi.org/10.26701/ems.364286
  7. Aurelius, M. (2013). Advanced Aircraft Design. Içinde Advanced Aircraft Design (ss. 157-195). John Wiley & Sons, Ltd. https://doi.org/10.1002/9781118568101.ch6
  8. Aydın, H., & İlkılıç, C. (2017). Air pollution, pollutant emissions and harmfull effects. Journal of Engineering and Technology, 1(1), Article 1.
  9. Bektaş, M. A., & Arpa, O. (2024). Hydrogen Fuel Cells: The Key to Clean Future. Uluslararası Muhendislik Arastirma ve Gelistirme Dergisi. https://doi.org/10.29137/umagd.1438229
  10. Bobadilla, D. A. S. (2023). Comparative Energy Efficiency Analysis for Hydrogen and Jet Fuel in Next-Generation Long-Haul Aircraft—ProQuest Dissertations & Theses Global—ProQuest [TEZ]. https://www.proquest.com/pqdtglobal/docview/3030940819/CB28D09A8D444041PQ/6?accountid=159111&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses
  11. Brewer, G. D. (2017). Hydrogen Aircraft Technology (1991. bs). Routledge. https://doi.org/10.1201/9780203751480
  12. Caunter, C. F. (1982). Hydrogen: A transport aircraft fuel as applied to the Ontario scene—ProQuest Dissertations & Theses Global—ProQuest. https://www.proquest.com/pqdtglobal/docview/303252359/356541D785524A4APQ/15?accountid=159111&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses
  13. Chanchetti, L. F., Leiva, D. R., Lopes De Faria, L. I., & Ishikawa, T. T. (2020). A scientometric review of research in hydrogen storage materials. International Journal of Hydrogen Energy, 45(8), 5356-5366. https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2019.06.093
  14. Contreras, A., Yiğit, S., Özay, K., & Veziroğlu, T. N. (1997). Hydrogen as aviation fuel: A comparison with hydrocarbon fuels. International Journal of Hydrogen Energy, 22(10), 1053-1060. https://doi.org/10.1016/S0360-3199(97)00008-6
  15. Çetinkaya, S. A. (2024). Isıl olarak birleştirilmiş yakıt pili ve metal hidrit hidrojen depolama tankı sisteminin matematiksel modellenmesi [Dokuz Eylül Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  16. İlbeyoğlu, S., Gürbüz, H., & Bayat, M. (2023). Hidrojen PEM Yakıt Hücresinin Performansını Etkileyen Faktörler ve Genel Bir Değerlendirme. İçinde International Conference on Pioneer and Innovative Studies (C. 1). https://doi.org/10.59287/icpis.804
  17. Ilıksu, M. (2012). Magnezyum esaslı hidrojen depolama malzemeleri [TEZ, İstanbul Teknik Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  18. Kademli, M. (2017). HİDROJEN TEKNOLOJİSİ, POTANSİYELİ VE GELECEĞİ. Mesleki Bilimler Dergisi (MBD), 6(2), Article 2.
  19. Karakaya, Ç. (2021). Hidrojen depolama tanklarının mekanik özelliklerinin belirlenmesi ve bilgisayar yardımı ile modellenmesi [DOKTORA TEZİ, SAKARYA ÜNİVERSİTESİ]. https://9lib.net/document/q5m98npj-hidrojen-depolama-tanklar%C4%B1n%C4%B1n-%C3%B6zelliklerinin-belirlenmesi-bilgisayar-yard%C4%B1m%C4%B1-modellenmesi.html
  20. Kiely, M. (2024). The Conceptual Design, Analysis, and Optimization of a Hydrogen Combustion and a Hydrogen Fuel-Cell Powered Aircraft [Ph.D., Washington University in St. Louis]. https://www.proquest.com/pqdtglobal/docview/3043629281/abstract/CB28D09A8D444041PQ/2
  21. Manigandan, S., Praveenkumar, T. R., Ir Ryu, J., Nath Verma, T., & Pugazhendhi, A. (2023). Role of hydrogen on aviation sector: A review on hydrogen storage, fuel flexibility, flame stability, and emissions reduction on gas turbines engines. Fuel, 352, 129064. https://doi.org/10.1016/j.fuel.2023.129064
  22. Mattus, richard, & Kallstrand, ake. (2010). Fossil Energy and Ventilation Air Methane | 12 | Methane and Climate C. İçinde Methane and Climate Change (2010. bs). Taylor&Francis. https://a625279e9eb529a222495bd4bf55d78da4104053.vetisonline.com/chapters/edit/10.4324/9781849775090-12/fossil-energy-ventilation-air-methane-richard-mattus-%C3%A5ke-k%C3%A4llstrand?context=ubx&refId=e7ba6f65-7511-4d9f-a3e4-1a2527e2cf36
  23. MERCAN, M. (2023). BASINÇLI HİDROJEN SİLİNDİRİNİN DOLUM SÜRECİNDE BAŞLANGIÇ BASINCI VE GİRİŞ SICAKLIĞININ SON SICAKLIĞA VE DEPOLANAN HİDROJEN KÜTLESİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ [GAZİ]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  24. Mital, S. K., Gyekenyesi, J. Z., Arnold, S. M., Sullivan, R., Manderscheid, J. M., & Murthy, P. (2006). Review of Current State of the Art and Key Design Issues with Potential Solutions for Liquid Hydrogen Cryogenic Storage Tank Structures for Aircraft Applications.
  25. Morris, R. E., & Brewer, G. D. (1975). Tank and Fuel Systems Considerations for Hydrogen Fueled Aircraft on JSTOR. 16.
  26. Mutlubaş, H., & Özdemir, Z. Ö. (2023). Hidrojenin Kullanım Alanları ve Hidrojen Ekonomisi. Yekarum, 8(1), Article 1.
  27. Ökten, M., Variyenli, H., & Karyeyen, S. (2024). Birleşik Tip Gaz Yakıcı Cihazlarda Metan-Hidrojen Karışımının Performans Analizi. Journal of Polytechnic. https://doi.org/10.2339/politeknik.1559852
  28. Özcan, B. (2008). SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA ve HİDROJEN ENERJİSİ. Humanities Sciences, 3(2), Article 2. https://doi.org/10.12739/10.12739
  29. Özdemir, Z. Ö., & Mutlubaş, H. (2019). ENERJİ TAŞIYICISI OLARAK HİDROJEN VE HİDROJEN ÜRETİM YÖNTEMLERİ. 19.
  30. Öztürk, M., Özek, N., & Yüksel, Y. E. (2010). DOĞALGAZDAN HİDROJEN ÜRETİLMESİ VE SALINAN KARBONDİOKSİTİN TUTULMASI. 2(2).
  31. Reiman, A. (2009). AMC’s Hydrogen Future: Sustainable Air Mobility.
  32. T., R., & G., S. (2006). Hydrogen production and storage: R & D priorities and gaps. https://www.osti.gov/etdeweb/biblio/20712341
  33. Thomas, N. C. (1988). The role of hydrogen as a future fuel on JSTOR. 1988, 16.
  34. Thomas, S. A. (2024). Heat Transfer Techniques in Large-Scale Hydrogen Storage Using Metal Hydride Materials—ProQuest Dissertations & Theses Global—ProQuest. https://www.proquest.com/pqdtglobal/docview/3051297360/356541D785524A4APQ/6?accountid=159111&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses
  35. Tür, V., & Büyükkaya, E. (2024). HİDROJEN TAKVİYELİ DOĞALGAZ KULLANIMININ YOĞUŞMALI KAZANLARA ETKİLERİNİN İNCELENMESİ. Uluslararası Yakıtlar Yanma Ve Yangın Dergisi, 12(1), Article 1. https://doi.org/10.52702/fce.1440186
  36. TZIMAS, E., FILIOU, C., Peteves, S., & VEYRET, J.-B. (2003). HYDROGEN STORAGE: STATE-OF-THE-ART AND FUTURE PERSPECTIVE.
  37. Verstraete, D. (2013). Long range transport aircraft using hydrogen fuel. International Journal of Hydrogen Energy, 38(34), 14824-14831. https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2013.09.021
  38. Webster, J. (2023). Can Hydrogen Fuel Reduce Aviation’s Climate Impact? On JSTOR. https://8132462625711418be6483c2d0db774bf632dd5b.vetisonline.com/stable/resrep48669?searchText=HYDROGEN+GAS+AS+FUEL+IN+AIRCRAFT&searchUri=%2Faction%2FdoBasicSearch%3FQuery%3DHYDROGEN%2BGAS%2BAS%2BFUEL%2BIN%2BAIRCRAFT%26so%3Drel&ab_segments=0%2Fbasic_search_gsv2%2Fcontrol&refreqid=fastly-default%3Ade88045cb725dc7fa00856c1fb03036e&seq=4
  39. Winnefeld, C., Kadyk, T., Bensmann, B., Krewer, U., & Hanke-Rauschenbach, R. (2018). Modelling and Designing Cryogenic Hydrogen Tanks for Future Aircraft Applications. Energies, 11, 105. https://doi.org/10.3390/en11010105
  40. Yang, B. (2022). An Approach to Evaluate Fleet Level Co2Impact of Introducing Liquid Hydrogen Aircraft to a Worldwide Network—ProQuest Dissertations & Theses Global—ProQuest. https://www.proquest.com/pqdtglobal/docview/2838331840/CB28D09A8D444041PQ/9?accountid=159111&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses
  41. Yanxing, Z., Maoqiong, G., Yuan, Z., Xueqiang, D., & Jun, S. (2019). Thermodynamics analysis of hydrogen storage based on compressed gaseous hydrogen, liquid hydrogen and cryo-compressed hydrogen. International Journal of Hydrogen Energy, 44(31), 16833-16840. https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2019.04.207
  42. Yusaf, T., Faisal Mahamude, A. S., Kadirgama, K., Ramasamy, D., Farhana, K., A. Dhahad, H., & Abu Talib, A. R. (2024). Sustainable hydrogen energy in aviation – A narrative review. International Journal of Hydrogen Energy, 52, 1026-1045. https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2023.02.086
  43. Zohuri, B. (2019). Cryogenics and Liquid Hydrogen Storage: Challenges and Solutions for a Cleaner Future (ss. 121-139). https://doi.org/10.1007/978-3-319-93461-7_4